Ethiopia’s civil war: what’s behind the Amhara rebellion?

 Ethiopia is in the grip of a civil war between federal government forces and the Fano, a loose alliance of ethnic-based militia in the Amhara region.

This conflict in Ethiopia’s north erupted less than a year after the devastating Tigray war, which ended in 2022.

The Amhara are one of Ethiopia’s largest ethnic groups and played a leading role in the making of the Ethiopian state. Amharic serves as the country’s working language.

The region shares a border with Tigray. During the Tigray war, which began in 2020, various Fano groups allied with the federal government. A peace deal in 2022 to stop the war sidelined the Amhara militia groups, which strained relations with the government.

The Amhara conflict began as minor sporadic clashes with government forces in April 2023. This rapidly escalated into a full-scale insurgency by August when Fano forces launched a full blown attack in an effort to control the region’s major cities.

The violence since has displaced more than 100,000 people and left 4.7 million children out of school.

The death toll from the conflict is piling up. In March 2025, the government claimed to have killed more than 300 Fano fighters.

We are researchers studying ethnic nationalism, social movements and insurgency in Ethiopia, with a focus on Amhara. Based on our studies into the Fano and ongoing research on Ethiopia’s political reforms process, we see three factors behind the escalating armed struggle in Amhara:

• a mismanaged political transition from 2018 to 2020

• fallout from the 2020-2022 Tigray war

• a hollow pursuit of peace.

Mismanaged transition

Between 1991 and 2018, Ethiopia was governed by the Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front. This was a powerful coalition of four ethno-national parties representing Tigray, Amhara, Oromo, and Southern nations, nationalities and peoples.

Faced with a political crisis and growing unrest in 2014 following opposition clampdowns and arbitrary arrests, the coalition needed a change. Two members – the Oromo People’s Democratic Organisation and the Amhara National Democratic Movement – joined forces to oust the Tigray People’s Liberation Front from its dominant position. They did this by leveraging youth-led protests, which played out between 2015 and 2018.

Following the resignation of prime minister Hailemariam Desalegn in 2018, the two parties orchestrated Abiy Ahmed’s ascent to power.

For a moment, the relationship between the Oromo and Amhara wings of the coalition looked like one of equals. This didn’t last. In December 2019, Abiy merged the coalition into a single party, the Prosperity Party.

The Oromo wing positioned itself as the core of the Prosperity Party. It monopolised key political positions and economic opportunities. This included asserting control over the capital, Addis Ababa.

---

Read more: Abiy Ahmed gained power in Ethiopia with the help of young people – four years later he's silencing them

---

Amhara’s outspoken leaders who criticised this dominance faced removal, arrest or exile. The region’s president, Ambachew Mekonnen, was assassinated in June 2019.

Harassment, kidnappings for ransom and arrests were daily experiences for Amhara region residents trying to enter Addis Ababa. Members of the Amhara community also faced ethnic-based violence in various parts of the country.

These incidents provoked anti-government protests throughout Amhara.

Fallout from the Tigray war

A peace agreement signed in 2022 in South Africa ended a brutal two-year war in Tigray and neighbouring regions. However, it deepened the sense of marginalisation in Amhara.

While the agreement silenced the guns in Tigray, it sidelined Amhara constituencies by denying them representation in the talks despite the region being affected by the war. The agreement’s ambiguity regarding the fate of territories disputed between Amhara and Tigray, such as Welkait, further fuelled distrust.

The last nail in the coffin came in April 2023. The government decided to dismantle regional special forces. This was ostensibly aimed at consolidating the country’s fighting forces.

However, with unresolved territorial disputes and Oromo nationalist ambitions at the centre, disarming the Amhara Special Forces was interpreted as a move to weaken Amhara defences. Additionally, the more than 200,000-strong Tigray Defence Forces were left intact. This contributed to a sense of vulnerability in neighbouring Amhara.

Public protests led to clashes with government forces. These protests morphed into an insurgency by the Fano in the following months.

The insurgency has expanded its reach and has public support across the region and in the diaspora.

The Fano insurgency is taking place in a territory three times the size of Tigray, stretching the federal army.

Various Fano factions cite objectives that range from the protection of Amhara interests to constitutional change and overthrowing the federal government.

However, the insurgency is still in its infancy. It lacks unified leadership, a cohesive structure or a chain of command. Factional divisions and competition persist, and there are no clear objectives.

Hollow pursuit of peace

The government seems determined to crush the Fano insurgency by force. A state of emergency was declared in August 2023 for six months. It was later extended.

While the state of emergency in Amhara officially ended in June 2024, some restrictions remain in place. This includes de facto curfews in major cities, including the capital Bahir Dar.

The counterinsurgency relies on heavy Ethiopian National Defence Forces deployments and drone strikes.

On the other hand, the government has indicated its openness to peace talks. However, it has avoided meaningful confidence-building measures, such as releasing Amhara political prisoners. A Peace Council established to mediate between the Fano and the government has proven ineffective. Its spokesperson has noted federal reluctance to negotiate.

---

Read more: Ethiopia's war may have ended, but the Tigray crisis hasn't

---

The government’s peace efforts have centred on repeated calls for insurgents to surrender. There are reports that the government wants to talk to different Fano factions separately in the hope of fragmenting the insurgency further. Secret talks with one faction of the Fano are an indication of this strategy.

The path forward

The government’s violent counterinsurgency and occasional peace overtures are unlikely to succeed. The Prosperity Party is not popular in Amhara. A meaningful peace process – rather than calls for surrender or attempts to co-opt factions – is essential. This should start with measures like releasing arbitrarily detained Amhara activists, journalists, academics and politicians.

The federal government also needs to be part of a multi-stakeholder negotiation involving all Fano factions, civil society, community leaders, and domestic and diaspora-based opposition groups. Unbiased mediation from regional and international players may also be useful. Past attempts at piecemeal talks with factions of armed groups – be it in Tigray or Oromia – have prolonged insurgencies or fostered new ones. Only a comprehensive, all-inclusive dialogue can address the crisis.

Such a process needs to address deep-seated structural challenges. This includes ensuring the protection of Amhara minorities living in other regions, and the region’s representation within local, regional and federal government structures. Territorial disputes need to be addressed through a process rooted in historical context, constitutional principles and the consent of the people concerned.

Ultimately, enduring peace requires ending the cycle of ethnic dominance in Ethiopia’s federal governance arrangement.

Source: https://theconversation.com/ethiopias-civil-war-whats-behind-the-amhara-rebellion-252425

በቀን ከ14 ሺህ ቶን በላይ የዓሣ ምርት ከታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ እየተመረተ ነው!

 በቀን ከ14 ሺህ ቶን በላይ የዓሣ ምርት ከታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ እየተመረተ ነው!

ከታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ በቀን ከ14 ሺህ ቶን በላይ የዓሣ ምርት የሚገኝበት አቅም መፈጠሩን በግብርና ሚኒስቴር ዓሣ ሀብት ልማት ዴስክ ሃላፊ ዶክተር ፋሲል ዳዊት ገለጹ።

ኢትዮጵያ እምቅ የዓሣ ሀብት ቢኖራትም በተለያዩ ተግዳሮቶች ምክንያት በዘርፉ ተጠቃሚ ሳትሆን መቆየቷን በግብርና ሚኒስቴር ዓሣ ሀብት ልማት ዴስክ ሃላፊ ዶክተር ፋሲል ዳዊት ተናግረዋል።

በሀገር ደረጃ ከጊዜ ወደ ጊዜ የዓሣ ልማት ዘርፍ ማነቆ የሆኑ ተግዳሮቶችን በመፍታት ምርት እና ምርታማነትን በማሳደግ ከዘርፉ ተጠቃሚ ለመሆን ትኩረት መሰጠቱን ተናግረዋል።

በዚህም በዓሣ ምርታማነት ለውጥ እየተመዘገበ መሆኑን አንስተው፣ በታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ውስጥ የዓሣ ሀብት ልማት ተጨባጭ ለውጥ ማምጣት መቻሉን በአብነት ጠቅሰዋል።

በግድቡ በስፋት ተፈላጊ የሆኑ የዓሣ ዝርያዎች እየተመረቱ መሆኑን ጠቅሰው፣ በዚህም በቀን ከ14ሺህ 500 ቶን በላይ የዓሣ ምርት የሚገኝበት አቅም መፈጠሩን አብራርተዋል።

በሕዳሴ ግድብ ውስጥ የተለያዩ የዓሣ ዝርያዎች መኖራቸውን የገለጹት ዶክተር ፋሲል የሚመረተው ዓሣ ተፈላጊነት ከፍተኛ መሆኑን ጨምረው ተናግረዋል።

ዘርፉ ካላው ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ባለፈ ለዜጎች የሥራ እድል በመፍጠር ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ እያበረከተ እንደሚገኝም ገልጸዋል።

እንደ ኃላፊው ገለጻ፣ በቀጣይ የዓሣ ምርትን የበለጠ ለማሳደግ የዓሣ ጫጩቶችን ማሠራጨት እና ዓሣ በሌለባቸው የውሀ አካላት ላይ ዓሣ የሚመረትባቸውን ሁኔታዎች ማመቻቸት እንዲሁም የግንዛቤ ማስጨበጥ ሥራዎች በትኩረት እየተሠራ ይገኛል።

በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ግብርና ቢሮ የዓሳ ሀብት ባለሙያ አቶ ቡሸን ፉፋ በበኩላቸው፥ የሕዳሴ ግድቡ በክልሉ የዓሣ ምርት መመረቱ የክልሉን ብሎም የሀገርን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት በማረጋገጥ በኩል ከፍተኛ ሚና እንዳለው አንስተዋል።

በዘርፉ 64 ማኅበራት መደራጀታቸውንና ከእነዚህ ውስጥ 23 ማኅበራቶች የሥራ እድል ተጠቃሚ እንዲሆኑ መደረጉን አስታውቀዋል ሲል የዘገበው ኢዜአ ነው።

በቀጣይም ወደ ሥራ ያልገቡ ማኅበራትን ወደ ሥራ ለማስገባት ከባለድርሻ አካላት ጋር በቅርበት እየተሠራ እንደሚገኝ ጠቁመዋል።

All reactions:

1.8K1.8K

የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ሊቀመንበር ደፋር ማሻሻያዎችን እና አፍሪካን የሚመሩ መፍትሄዎችን ከፒአርሲ ጋር የመጀመሪያ ስብሰባ ላይ አሳሰቡ!

 የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ሊቀመንበር ደፋር ማሻሻያዎችን እና አፍሪካን የሚመሩ መፍትሄዎችን ከፒአርሲ ጋር የመጀመሪያ ስብሰባ ላይ አሳሰቡ!

የመጀመርያው የቋሚ ተወካዮች ኮሚቴ (PRC) እና አዲስ የተሾሙት የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን አመራር አባላት ዛሬ በአዲስ አበባ ተካሂደዋል። ስብሰባውን በኤች.ኢ. ማህሙድ አሊ የሱፍ፣ የAUC ሊቀመንበር እና ኤች.ኢ. በአፍሪካ ህብረት የአንጎላ ሪፐብሊክ ቋሚ ተወካይ እና የፒአርሲ ሊቀመንበር አምባሳደር ፕሮፌሰር ሚጌል ሴሳር ዶሚኒጎስ ቤምቤ የአፍሪካ ህብረትን ቀልጣፋ እና ውጤታማ ለማድረግ የስራ ዘዴዎችን በማሻሻል እና በPRC እና AUC መካከል ያለውን ትብብር ማሳደግ ላይ ትኩረት አድርገዋል።

በመክፈቻ ንግግራቸው ኤች.ኢ. ማህሙድ አሊ ዩሱፍ የአፍሪካ ህብረትን አላማዎች ወደ ተጨባጭ ውጤቶች መተርጎም አስፈላጊ መሆኑን አፅንዖት ሰጥተዋል። "ህብረታችንን በአህጉራችን ወደ ውጤታማ የእድገት ሞተር ለመቀየር በተግባራዊነት እና በቁርጠኝነት መስራት አለብን" ሲል ተናግሯል። ሊቀመንበሩ በአፍሪካ ህብረት ውስጥ ቢሮክራሲውን ለመቀነስ እና የአሰራር ቅልጥፍናን ለማጎልበት የተጀመረውን ለውጥ ማጠናቀቅ እንደሚያስፈልግ አመልክተዋል።

ኤች.ኢ. ዩሱፍ የችሎታ ኦዲት እና የብቃት ምዘና (SACA) ፕሮግራምን አስፈላጊነት በማጉላት የAUCን ውጤታማነት እና ቅንጅት ለማሻሻል እንደ ቁልፍ ማንሻ ገልፀውታል። "የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ህዝቦቻችን የሚጠብቁትን ለማሟላት ምላሽ ሰጪ እና በተሻለ ሁኔታ የተቀናጀ መሆን አለበት" ሲሉም አክለዋል።

ሊቀመንበሩ ሰላምና ፀጥታን በማስመልከት ግጭቶችን ለመከላከል እና ለመፍታት በአፍሪካ መሪነት የመፍትሄ ሃሳቦችን በማጠናከር ጠንከር ያለ እርምጃ እንዲወሰድ አሳስበዋል። እየተከሰቱ ያሉ ግጭቶችን መፍታት እና በአህጉሪቱ መረጋጋትን ማረጋገጥ አስፈላጊ መሆኑንም ገልጿል።

ኤች.ኢ. በአፍሪካ ህብረት የአንጎላ ሪፐብሊክ ቋሚ ተወካይ እና የፒአርሲ ሊቀመንበር አምባሳደር ፕሮፌሰር ሚጌል ሴሳር ዶሚንጎስ ቤምቤ የሊቀመንበሩን ሀሳብ አስተጋብተዋል። በአፍሪካ ልማት ውስጥ የመሠረተ ልማት አውታሮች ወሳኝ ሚና እና ለአፍሪካ ችግሮች አፍሪካውያን መፍትሄዎች አስፈላጊነት ላይ አፅንዖት ሰጥተዋል. አምባሳደር ቤምቤ የአፍሪካ ህብረት ይበልጥ ቀልጣፋ እና ቢሮክራሲያዊ እንዲሆን የሪፎርም አስፈላጊነትን አሳስበዋል።

በስብሰባው ወቅት የPRC አባላት የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን የስራ ዘዴዎችን ገምግመዋል እና ግልፅነትን እና ተጠያቂነትን ለማሻሻል ሀሳብ አቅርበዋል ። ውይይቱን ለማጠናከር እና ትብብርን ለማጠናከር ከኮሚሽኑ ጋር የጋራ ማፈግፈግ ቀርቧል።

ኤች.ኢ. ማህሙድ አሊ የሱፍ በፒአርሲ እና በአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን መካከል ስላለው ጠንካራ ትብብር አድናቆቱን በመግለጽ ኮሚሽኑ አህጉራዊ አጀንዳውን ለማራመድ ያለውን ቁርጠኝነት አረጋግጧል። "የአፍሪካ ህብረትን ከአፍሪካ ህዝቦች ጋር እናቀርባለን" ሲሉ የኮሚሽኑ ፒአርሲ የአህጉሪቱን የወደፊት እጣ ፈንታ ለመቅረጽ የማያቋርጥ ድጋፍ እንደሚያደርግ አረጋግጠዋል።
https://au.int/en/pressreleases/20250317/auc-chairperson-urges-bold-reforms-and-african-led-solutions-inaugural

ፀሐይ ባለበት የቫይታሚን D እጥረት ለምን?

 ለሰውነታችን ጠቃሚ የሆነው ቫይታሚን ዲ የሚገኘው በፀሐይ ጨረር አማካኝነት በተፈጥሮ ሂደት ነው። ኢትዮጵያ ዓመቱን ሙሉ የፀሐይ ብርሃንና ሙቀት የምታገኝ ሀገር ብትሆንም በቅርቡ የወጣ መረጃ ብዙዎች የቫይታሚን ዲ እጥረት እንዳለባቸው  ያመለክታል። ለምን ይሆን?

ቫይታሚን ዲ

የቫይታሚን ዲ እጥረት በመላው ዓለም ሰዎች ላይ ስለሚታይ አሳሳቢ መሆኑ ይነገራል። በተለይ በዓመት ውስጥ የፀሐይ ብርሃንም ሆነ ሙቀቷን በውስን ወራት ብቻ በሚያገኙ የሰሜኑ ንፍቀ ክበብ ሃገራት ሰዎች በተለያየ መልኩ በሚዘጋጁ ተጨማሪ የመድኃኒት ምግቦች ካላካካሱት ዘርፈ ብዙ የጤና ችግር እንደሚያስከትል ሀኪሞች ይመክራሉ።

በአብዛኛው በእነዚህ ሃገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የቫይታሚን ዲ እጥረት እንዳለባቸው በምርመራ እንደተደረሰበት ሲናገሩ ሲሰማ ያሉበት ሀገር የፀሐይ ብርሃን እንደልብ ስለማይገኝ ነው ሊባል ይችላል። ይኽ ችግር ግን ኢትዮጵያም ውስጥ እንዳለ መነገሩ ግን መንስኤው ምን ይሆን የሚል ጥያቄን ያስከትላል።

የውስጥ ደዌ ከፍተኛ ሀኪም የሆኑት ዶክተር ንብረት ገዳሙ በደብረታቦር ዩኒቨርሲቲ መምህርና በደብረ ታቦር ሆስፒታል የህክምና አገልግሎት ይሰጣሉ። ለሰውነታችን በጣም አስፈላጊ የሆነው ቫይታሚን ዲ 90 በመቶ የሚሆነው የሚመረተው ከፀሐይ በሚገኝ ጨረር በቆዳችን አማካኝነት በተፈጥሮ እንደሚገኝ ነው የሚያስረዱት።

«ቫይታሚን ዲ ምንድነው የሚለውን ስናይ ለሰውነታችን በጣም አስፈላጊ ከሆኑትና ብዙ የሰውነታችንን እንቅስቃሴ ከሚቆጣጠሩ ቫይታሚኖች አንዱ ነው፤ ቫይታሚን ዲ 90 በመቶ የሚሆነው ከቆዳ የሚመረት ሲሆን ከቆዳ ለመመረት ደግሞ አልትራቫዮሌት ቢ የተባለ የፀሐይ ጨረር ያስፈልገዋል።»

ዶክተር ንብረት እንደገለጹት ቫይታሚን ዲ በዋናነት በሰውነታችን ውስጥ ካልሲየም የተባለውን ንጥረነገር እንቅስቃሴ ይወስናል። ካልሲየም ደግሞ በተለይ ለአጥንት ጥንካሬ ያለው ጠቀሜታ ወሳኝ ነው።

የውስጥ ደዌ ህክምና ባለሙያው እንደገለጹልን ቆዳችን ቫይታሚን ዲ እንዲያመርት የፀሐይ ጨረር ይፈልጋል። ይኽ በሌለበት እንዴት ነው በየቀኑ የሚያስፈልገንን ቫይታሚን ዲ ሰውነታችን የሚያገኘው የሚል ጥያቄ መነሳቱ አይቀርም። ዶክተር ንብረት፤ እንደሚሉት ከፀሐይ ጨረር በተጨማሪ ከተለያዩ የዓሣ ዓይነቶች እንዲሁም ከእንቁላል አስኳል ቫይታሚን Dን ማግኘት ይቻላል። በመድኃኒት መልክ የተዘጋጁ የቫይታሚን ዲ እንክብሎችን በተጨማሪ ምግብነት መውሰድም ሊረዳ እንደሚችል ጠቁመዋል። በዋናነት ግን እነዚህ በገንዘብ የሚገዙ እና እንደልብ የማይገኙ ምግቦች በሌሉበት ያለምንም ወጪ የፀሐይን ጨረር መጠቀሙ በተፈጥሮ ቫይታሚን ዲን ለማግኘት እንደሚረዳ ነው የህክምና ባለሙያው አጽንኦት የሰጡት።

የቫይታሚን ዲ እጥረት መረጃ

የኢትዮጵያ የ13 ወር ፀጋ የሚለው የቱሪዝም መሪ ቃል በዋነኝነት የፀሐይን ብርሃን እና ሙቀት መነሻ ያደረገ መሆኑ ነው የሚገለጸው። ሆኖም ግን ኢትዮጵያ ውስጥ በቅርቡ ይፋ የወጣ መረጃ ዓመቱን ሙሉ ፀሐይ በምታገኘው ሀገር በርካቶች ለቫይታሚን ዲ እጥረት መጋለጣቸውን ያመለክታል። እንዴት ሊሆን ቻለ?

ዶክተር ንብረት ኢትዮጵያ ውስጥ ለጤና እጅግ አስፈላጊ የሆነው ቫይታሚን ዲ ለማግኘት በነጻ እና እንደልብ ተፈጥሮ ያቀረበችውን የፀሐይ ጨረር መጠቀም አማራጭ የለውም። ሆኖም ግን ዓመቱን ሙሉ ፀሐይ እንደልብ በምትገኝበት ኢትዮጵያ ውስጥ ብዙዎች ለቫይታሚን ዲ እጥረት መጋለጣቸውን የምርመራ ውጤት አሳይቷል። በጥናቱ መሠረትም ከገጠር ነዋሪዎች ይልቅ የከተማ ነዋሪዎች በይበልጥ ለቫይታሚን ዲ እጥረት የተጋለጡ ናቸው።

ኢትዮጵያውያን በአብዛኛው የቆዳ ቀለማችን ጥቁር እንደመሆኑ ረዘም ላለ ጊዜ ፀሐይ መሞቅ ሊኖርብን ነው። ግን በየትኛው ሰዓት ይሆን ለዚህ የሚትጠቅመንን ፀሐይ የምናገኘው? ዶክተር ንብረት እንደሚሉት በኢትዮጵያ አቆጣደር ከጠዋቱ አራት ሰዓት እስከ ቀኑ ዘጠኝ ሰዓት ድረስ ባለው ጊዜ ከ20 ደቂቃ ጀምሮ ረዘም ላለ ጊዜ ሰውነታችን በቂ የፀሐይ ጨረር እንዲያገኝ ማድረግ ይኖርብናል። የፀሐይ ጨረር ማግኘት ያለበት ደግሞ በተለይ ፊታችን እና የእጃችን ክንድ መሆን እንዳለበትም ነው የመከሩት።

እርግጥ ነው በተጠቀሰው ሰዓት ኢትዮጵያ ውስጥ ጃንጥላ ይዞ መሄድ፤ አለያም ጥላ ባለበት አካባቢ መቀመጥን የመሳሰለ ልማድ አለ። ዶክተር ንብረትም በተለይ በከተማ አካባቢ ይህንኑ ታዝበዋል። በዚያ ላይ የኢትዮጵያን የቆዳ ቀለም ረዘም ላለ ጊዜ የፀሐይ ከሚያስፈልጋቸው ወገን ነው። ብዙውን ጊዜ ጃንጥላን ለፀሐይ መከላከያ መጠቀሙ ወገኖችም ሰውነታቸው የሚያስፈልገውን ቫይታሚን ዲ እንዳያገኝ እንቅፋት እየሆኑ መሆኑን አመልክተዋል። 

Source: https://www.dw.com/am/%E1%8B%A8%E1%89%AB%E1%8B%AD%E1%89%B3%E1%88%9A%E1%8A%95-d-%E1%8A%A5%E1%8C%A5%E1%88%A8%E1%89%B5/a-71964087